COVID-19 en urogenitale kanker

Als gevolg van de COVID-19-pandemie is het aantal kankerdiagnoses in Nederland na maart 2020 sterk gedaald. Voor urogenitale kanker geldt ook dat het aantal nieuwe diagnoses na week 8 sterk afgenomen is. Indien het gemiddelde aantal diagnoses in week 2 - 8 als ‘normaal =100%’ wordt beschouwd, dan is de afname sinds week 9 tot week 29 het grootst voor kanker aan de mannelijke geslachtsorganen, waaronder prostaatkanker en teelbalkanker (~30%). De afname voor urinewegtumoren, waaronder blaas, nier, nierbekken, ureter tumoren, is ongeveer 15%.

Na week 11 herstelde het aantal urinewegtumoren tot het ‘normale’ aantal diagnoses. Echter dit herstel duurde slechts enkele weken waarna weer een afname werd waargenomen. In recente weken lijkt de het aantal diagnoses langzaam maar zeker weer richting het verwachte aantal diagnoses te gaan.

Het aantal diagnoses van kanker aan de mannelijke geslachtsorganen is door de tijd heen sterk afgenomen, In recente weken lijkt het aantal te stabiliseren en zelfs licht toe te nemen. 

Prostaatkanker

Bij prostaatkanker is, met ongeveer 80% van het gebruikelijke aantal diagnoses in week 29*, een licht herstel zichtbaar ten opzichte van de periode tussen week 9-18 waarin minder dan 70% van het gebruikelijke aantal diagnoses werd gezien. Echter op dit moment is het aantal prostaatkankerdiagnoses nog steeds 20% lager dan verwacht. Mogelijk wordt dit verklaard door de terughoudendheid bij mannen zonder of met milde symptomen/klachten’, die zich eerder wel bij de huisarts meldden voor een PSA-test, maar dit bezoek aan de huisarts vooralsnog uitstellen.

Omdat via deze ‘opportunistische’ screening ook langzaam groeiende prostaatkanker wordt gevonden, waarbij vaak een 'actief volgbeleid' wordt geadviseerd, wordt aangenomen dat de gezondheidsschade van uitgestelde diagnose van deze groep mannen (met laag risico prostaatkanker) beperkt zal zijn. Ook worden mogelijk prostaatkankerdiagnoses gemist bij oudere mannen, vanwege het uitstellen van verdere diagnostiek na een positieve PSA-test).


* aantallen in recente weken kunnen in de loop van de tijd nog iets bijgesteld worden.

Monitoren

IKNL monitort de gevolgen van de COVID-19 crisis op de kankerzorg en bericht hierover op de webpagina www.iknl.nl/covid-19