Filters Filter Created with sketchtool.
  • Kankersoort
  • Stadium
  • Behandelsoort
  • Zorgfase
  • Pathologie
  • Epidemiologie
  • Onderzoeksdomein
  • Patiëntgroep

Zoekresultaten

Meer maatwerk gewenst bij informatie en besluitvorming prostaatkanker Mannen met prostaatkanker die de voorkeur geven aan een passieve rol tijdens de besluitvorming over hun behandeling zijn achteraf minder tevreden over de informatie die ze over hun ziekte hebben ontvangen. Ook ervaren zij de ontvangen informatie als ‘minder behulpzaam’. Volgens Maarten Cuypers (Tilburg University) en collega’s geven deze uitkomsten aan dat de informatie die in de huidige praktijk wordt verstrekt niet goed aansluit op de behoeften van deze patiënten. Om de patiëntgerichte zorg voor deze mannen te optimaliseren, is het van belang om meer rekening te houden met hun rolvoorkeuren en maatwerk te bieden in de informatievoorziening. Disciplines verschillen van inzicht over contra-indicaties directe borstreconstructie In Nederland bespreken zowel oncologisch chirurgen als plastisch chirurgen de mogelijkheid van een directe borstreconstructie met hun patiënten. Beide disciplines verschillen wel van mening over mogelijke contra-indicaties voor een directe borstreconstructie, zo blijkt uit een studie van Annelotte van Bommel (LUMC/DICA) en collega’s in Annals of Plastic Surgery. Plastisch chirurgen rapporteren vaker patiëntgerelateerde risicofactoren over wondgenezing, terwijl oncologisch chirurgen frequenter oncologische factoren noemen. Volgens de onderzoekers kan consensus over deze contra-indicaties bijdragen aan betere begeleiding van patiënten en verdere optimalisatie van gedeelde besluitvorming met patiënten over het wel of niet uitvoeren van een directe borstreconstructie. Besluitvorming bij ouderen met dikkedarmkanker vergt specifieke kennis Medisch-oncologen die adjuvante chemotherapie voorschrijven aan oudere patiënten met stadium III dikkedarmkanker hanteren hierbij schema’s die in lijn liggen met de klinische richtlijnen. De variatie in motieven om bijvoorbeeld niet te verwijzen of niet te behandelen of een consult aan te vragen bij een geriater, duiden echter op een hoge mate van complexiteit rond de besluitvorming en onderstrepen de behoefte aan specifieke kennis. Volgens Felice van Erning (IKNL) en collega’s is het daarom belangrijk dat oudere patiënten, met of zonder comorbiditeit, worden verwezen naar een medisch-oncoloog en dat bij twijfel een geriater wordt geraadpleegd. Patiënt met kanker heeft hoge informatiebehoefte en e-loyaliteit Onderzoek naar de digitale binding (e-loyaliteit) van patiënten met kanker toont aan dat de interesse van deze mensen niet beperkt blijft tot gebieden zoals e-commerce, maar ook aanwezig is ten aanzien van websites met informatie over kanker. De hoge informatiebehoefte onder de deelnemers kan een verklaring zijn voor de positieve relatie tussen efficiëntie en e-loyaliteit. Daarom moeten websites gericht op kankerpatiënten het eenvoudig zoeken en vinden van informatie bevorderen. Netwerk meta-analyses steeds belangrijker in veranderende klinische praktijk In een klinische praktijk waar de behandelopties voor patiënten met multipel myeloom zich in een hoog tempo ontwikkelen, wordt netwerk meta-analyse steeds belangrijker. Hedwig Blommestein (Erasmus Universiteit Rotterdam) en collega’s pasten deze methodiek toe om de effectiviteit van 21 verschillende behandelingen ten opzichte van elkaar te onderzoeken voor patiënten met multipel myeloom. Volgens de netwerk meta-analyse die de effectiviteit van alle behandelingen laat zien, was de progressievrije overleving gunstig voor alle behandelingen in vergelijking met behandeling met dexamethason. Méér informatie over kanker en gevolgen na behandeling niet voor iedereen het beste Veel mensen krijgen na de behandeling van kanker te maken met vervelende bijwerkingen of emotionele klachten. Helaas is niet iedereen daar goed op voorbereid. Daarom is er steeds meer aandacht voor het geven van de juiste informatie over de ziekte, behandelingen en mogelijke klachten in de toekomst. Ook de federatie van kankerpatiëntenorganisaties NFK wees recent weer op het belang hiervan. Maar de toepassing hiervan luistert wellicht nauw, dat blijkt uit onderzoek van Tilburg University en IKNL. Patiënten met een hoge informatiebehoefte hebben zeker baat bij deze informatie, maar bij anderen kan het leiden tot meer angst en zorgen. Studie naar verschillen jonge en oudere mannen met prostaatkanker IKNL presenteert binnenkort een rapport, waarin specifiek aandacht wordt geschonken aan de variatie in zorg tussen jongere en ouderen patiënten met verschillende vormen van kanker. Prostaatkanker is één van de tumoren die in dit rapport aan de orde komt. In het kader van Movember worden in dit artikel alvast enkele uitkomsten gepresenteerd op basis van gegevens van de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) van mannen die in 2013 in Nederland zijn gediagnosticeerd met prostaatkanker. Keuzehulpen kunnen beter door aandacht voor communicatieve aspecten Keuzehulpen voor de behandeling van gelokaliseerde prostaatkanker kunnen verder worden verbeterd door aandacht te besteden aan communicatieve aspecten, zoals gepersonaliseerde uitkomstvoorspellingen en interactiemogelijkheden. Dat stellen Ruben Vromans (Tilburg University) en collega’s naar aanleiding van een systematische evaluatie van negentien (inter)nationale keuzehulpen. Ze adviseren artsen die keuzehulpen gebruiken of (gaan) ontwikkelen om aandacht te besteden aan de communicatieve aspecten om de deelname van patiënten aan gezamenlijke besluitvorming verder te vergroten.  Studie naar gebruik keuzehulp bij vroeg stadium van prostaatkanker Medio 2014 is in negentien Nederlandse ziekenhuizen een trial gestart naar het gebruik van een web-based keuzehulp bij gedeelde besluitvorming voor patiënten met een vroeg stadium van prostaatkanker. In het vakblad Trials zetten Maarten Cuypers (Tilburg Universitiy) en collega’s uiteen hoe de studie is opgezet en welke afwegingen daarbij een rol hebben gespeeld. De primaire uitkomstmaat van de studie is gericht op het toetsen van verschillen van inzicht rond de behandelkeuze. Maar er zal ook worden gekeken naar secundaire aandachtspunten bij gedeelde besluitvorming, zoals kennis, tevredenheid over de informatievoorziening en de rol binnen de besluitvorming. Besluitvorming Om de klinische besluitvorming te ondersteunen is beslisondersteuning ontwikkeld in de vorm van beslisbomen in Oncoguide. Deze beslisbomen zijn een vertaling van de richtlijn borstkanker. Om het proces rondom het multidisciplinair overleg (mdo) verder te optimaliseren, is onder toezicht van de NABON een mdo-formulier borstkanker ontwikkeld op basis van de informatiestandaard borstkanker. Besluitvorming Met behulp van een informatiestandaard kan een oncologische richtlijn ook vertaald worden in beslisbomen die de besluitvorming transparant maken. Beslisbomen kunnen worden toegepast in medische beslisondersteuning, zoals de app Oncoguide. Besluitvorming Om de besluitvorming bij de zorg voor patiënten te ondersteunen, werkt IKNL samen met zorgprofessionals en patiëntenverenigingen aan onder meer richtlijnen op het gebied van schildklierkanker.  Besluitvorming Om de besluitvorming bij de zorg voor patiënten te ondersteunen, werkt IKNL samen met zorgprofessionals en patiëntenverenigingen aan informatiestandaarden, richtlijnen en beslisbomen op het gebied van hoofd-halskanker.  Oncoguide kan arts én patiënt ondersteunen bij maken behandelkeuze Vanaf vandaag kunnen zorgprofessionals gebruik maken van Oncoguide. Kennisbronnen als richtlijnen en predictiemodellen komen digitaal beschikbaar, zodat zorgprofessionals samen met de patiënt de juiste beslissingen kunnen nemen. Met Oncoguide wordt een stap gezet op weg naar ‘data driven healthcare’. Besluitvorming Om de besluitvorming in het mdo te ondersteunen is de richtlijn prostaatkanker vertaald in beslisbomen door een expertgroep bestaande uit alle disciplines die betrokken zijn bij de behandeling van patiënten met prostaatkanker. Door patiënt- en ziektekenmerken in te voeren op Oncoguide.nl leiden deze beslisbomen naar het behandeladvies uit de richtlijn. PREDICT voorspelt goed bij meeste patiënten met borstkanker in Nederland Het PREDICT-model (versie 2.0) geeft een betrouwbare prognose van de algehele 5- en 10-jaarsoverleving bij de meeste patiënten met borstkanker in Nederland. De prognose van de algehele 5- en 10-jaarsoverleving bij patiënten met een negatieve oestrogeenreceptor vergt echter wel een zorgvuldige interpretatie. Dat concluderen  Marissa van Maaren (IKNL, Universiteit Twente) en collega’s uit Nederland, Verenigd Koninkrijk en Frankrijk in de European Journal of Cancer. Ook ten aanzien van de algehele 10-jaarsoverleving bij patiënten van 75 jaar en ouder, patiënten met T3-tumoren en patiënten bij wie endocriene therapie en chemotherapie wordt overwogen is omzichtige interpretatie wenselijk. Meer aandacht nodig voor inbreng patiënten tijdens follow-up borstkanker Patiënten met borstkanker worden momenteel niet bij alle beslissingen betrokken tijdens de follow-up. Volgens Kelly de Ligt (IKNL) en collega’s is er meer aandacht nodig voor de inbreng van patiënten bij beslissingen waar dat relevant en mogelijk is. Het personaliseren van de nazorg kan bijdragen aan grotere relevantie en waarde voor individuele patiënten, maar is ook relevant vanuit financieel oogpunt. In diverse studies wordt het verbeteren van de informatievoorziening als voorwaarde genoemd inclusief inzet van hulpmiddelen om de informatiekloof te overbruggen. Want échte betrokkenheid van patiënten vereist dat zij over het best beschikbare bewijsmateriaal beschikken, inclusief details over voordelen en risico's. Slechte prognose alvleesklierkanker: niet-behandelen vaak eigen besluit patiënt Bij een meerderheid van de patiënten met alvleesklierkanker werd tussen 1 januari 2014 en 30 juni 2015 afgezien van tumorgerichte behandeling. Doorgaans hadden deze patiënten een zeer slechte mediane overleving. Bij de meeste patiënten was ‘eigen keuze’ de belangrijkste reden om af te zien van een tumorgerichte behandeling. Dit suggereert volgens Myrte Zijlstra (IKNL, Radboudumc) en collega’s dat patiënten nauw betrokken waren bij de besluitvorming. De studie bevat aanknopingspunten voor toekomstig onderzoek om de kwaliteit van leven van patiënten met alvleesklierkanker verder te verbeteren. De onderzoekers signaleren dat patiëntgerapporteerde uitkomstmaten (PROM's) steeds belangrijker worden bij het bepalen van wat ‘passende, oncologische zorg’ is.  Evidencio en IKNL werken aan predictiemodellen in Oncoguide Om behandelingen af te stemmen op de individuele patiënt kunnen artsen gebruik maken van richtlijnen en predictiemodellen. Met het tekenen van een samenwerkingsovereenkomst tussen Evidencio en IKNL gaan de twee partijen deze modellen beschikbaar maken in Oncoguide. Hiermee krijgen arts en patiënt betere ondersteuning bij besluitvorming over de behandeling. Besluitvorming Toenemend aantal patiënten vraagt mogelijk om efficiëntere organisatie MDO’s De meeste patiënten met kanker worden in Nederland over het algemeen besproken in een multidisciplinair overleg, hoewel er verschillen zijn tussen de diverse tumorsoorten. Dat blijkt uit onderzoek van Janneke Walraven (Radboudumc & IKNL) en collega’s met gegevens van ruim honderdduizend patiënten uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Gelet op het stijgend aantal patiënten lijkt efficiëntere organisatie van MDO’s nodig om ook in de toekomst hoogwaardige, oncologische zorg te kunnen garanderen. De auteurs doen daarom een aantal aanbevelingen voor een andere werkwijze van MDO’s als aftrap voor een inhoudelijk debat. Besluitvorming Om de besluitvorming bij de zorg voor patiënten te ondersteunen, werkt IKNL sinds 2018 samen met zorgprofessionals en patiëntenverenigingen aan de ontwikkeling van een nieuw, toekomstbestendig model voor het multidisciplinair overleg (MDO) bij onder meer longkanker. Besluitvorming Met behulp van een informatiestandaard kan een oncologische richtlijn ook vertaald worden in beslisbomen die de besluitvorming transparant maken. In nauwe samenwerking met darmkankerspecialisten heeft IKNL in 2017 de richtlijn darmkanker 2014 vertaald naar heldere beslisbomen. Deze beslisbomen zijn gedigitaliseerd en beschikbaar via Oncoguide.  Besluitvorming Met behulp van een informatiestandaard kan een oncologische richtlijn ook vertaald worden in beslisbomen die de besluitvorming transparant maken. Beslisbomen kunnen worden toegepast in medische beslisondersteuning, zoals de app Oncoguide. Voor steeds meer kankersoorten worden informatiestandaarden afgestemd om tot eenheid van taal te komen. Door informatiestandaarden kunnen zorgprofessionals data eenvoudiger met elkaar delen en hergebruiken PATH-project: Therapiekeuze op basis van moleculaire analyse bij melanomen In het door ZonMw gefinancierde project PATH (Predictieve Analyse voor THerapie) is een samenwerkingsverband opgezet tussen 35 pathologieafdelingen in Nederland, oncologen, longartsen, PALGA en IKNL om de moleculaire predictieve diagnostiek in Nederland te optimaliseren. Het project is gericht op de moleculaire analyses die belangrijk zijn voor therapiekeuze van patiënten met kanker. Besluitvorming De richtlijn ovarium carcinoom is beschikbaar op www.oncoline.nl. Na een revisie komend jaar wordt deze richtlijn omgezet naar beslisbomen die dan via beslisondersteuning Oncoguide geraadpleegd kunnen worden. Voorkeursbehandelingen bij adeno- en plaveiselcelcarcinoom van de slokdarm Neoadjuvante chemoradiotherapie plus chirurgie dient bij patiënten met curabel adenocarcinoom van de slokdarm als voorkeursbehandeling geadviseerd te worden. Bij patiënten met plaveiselcelcarcinoom van de slokdarm (met twee of meer comorbiditeiten of een leeftijd van 75 jaar of ouder) lijkt definitieve chemoradiotherapie tot vergelijkbare overlevingsresultaten te leiden als neo-adjuvante therapie gevolgd door een resectie. Dat concluderen Zohra Faiz (UMC Groningen) en collega’s in Annals of Surgical Oncology op basis van onderzoek met gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Extra prospectieve studies zijn volgens de onderzoekers nodig om tot een betere selectie van patiënten te komen. Besluitvorming Direct behandelen versus actief volgbeleid bij zeer-laag-risico prostaatkanker De meeste mannen in Nederland met een zeer-laag-risico prostaatkanker worden, in lijn met actuele richtlijnen, behandeld volgens het principe van ‘active surveillance’. Er is echter wel beperkte variatie in behandelkeuzes tussen ziekenhuizen, zo blijkt uit onderzoek van Hanneke Jansen (IKNL) en collega’s met gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie. Een deel van de waargenomen variatie kan verklaard worden op basis van patiënt- en tumoreigenschappen, maar ook ziekenhuisgerelateerde factoren spelen een rol. Dit duidt er op dat er nog verbetering mogelijk is in de klinische praktijk. Besluitvorming Besluitvorming en uitkomst van behandeling bij patiënten met slokdarmkanker De behandeling van slokdarmkanker is complex. Bij een operatieve ingreep is er een risico op complicaties en overlijden kort na de operatie. Een alternatief is definitieve chemotherapie en bestraling. Marijn Koëter en collega’s van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven en IKNL hebben de uitkomsten van verschillende combinaties van behandelingen onderzocht. Bij oudere fragiele patiënten met een plaveiselcelcarcinoom bleek definitieve chemoradiatie even goede resultaten te geven als een operatie met voorafgaand chemoradiatie. Deze oudere patiënten kan dus mogelijk een operatie worden bespaard.  Besluitvorming Met behulp van een informatiestandaard kan een oncologische richtlijn ook vertaald worden in beslisbomen die de besluitvorming transparant maken. Beslisbomen kunnen worden toegepast in medische beslisondersteuning, zoals de app Oncoguide. Patiënt met uitgezaaide dikkedarmkanker niet op voorhand ‘onbehandelbaar’ Oudere patiënten met uitgezaaide dikkedarmkanker en patiënten met buikvliesuitzaaiingen mogen op voorhand niet als ‘onbehandelbaar’ worden beschouwd. Uit promotieonderzoek van Lieke Razenberg (Catharina Ziekenhuis, IKNL) blijkt dat operatief verwijderen van alle zichtbare tumorweefsel in combinatie met het spoelen van de buik met verwarmde chemotherapie (CRS-HIPEC) bij geselecteerde patiënten met buikvliesuitzaaiingen een overleving van meer dan 32 maanden kan opleveren. Daarnaast dient volgens de promovenda bij oudere patiënten die niet in aanmerking komen voor combinatie-chemotherapie meer rekening gehouden te worden met alternatieven, zoals doelgerichte therapie.  Proefschrift Kelly de Ligt: Borstkankerzorg beter afstemmen op behoeften patiënt Er bestaat in Nederland aanzienlijke variatie tussen ziekenhuizen als het gaat om de behandeling voor patiënten met borstkanker. Voorbeelden zijn verschillen in timing van chemotherapie (voor of na de operatie) en variatie in het bespreken van de mogelijkheid van een (directe) borstreconstructie. Deze variatie is niet geheel te verklaren door ziektekenmerken. Kelly de Ligt (IKNL, Universiteit Twente) onderzocht voor haar proefschrift of deze variatie het gevolg is van individuele voorkeuren van de patiënt of aanwijzingen bevat voor verbetering van de kwaliteit van zorg? Met name de informatievoorziening en gedeelde besluitvorming is vatbaar voor verbetering om de borstkankerzorg beter aan te laten sluiten op de persoonlijke wensen en behoeften van patiënten. CancerMath geeft nauwkeurige voorspelling overleving vroege borstkanker Het predictiemodel CancerMath geeft een nauwkeurige voorspelling van de algehele overleving voor de meeste patiënten met een vroeg stadium van borstkanker. Bij sommige subgroepen patiënten moeten de uitkomsten wel zorgvuldig worden geïnterpreteerd. Dat concluderen Liza Hoveling, Marissa van Maaren (IKNL) en collega’s in Breast Cancer Research and Treatment. De borstkankerspecifieke overleving wordt nauwkeurig voorspeld door CancerMath in alle subgroepen. Gelet op de uitkomsten van deze studie kan het model betrouwbaar worden gebruikt in de klinische praktijk in Nederland.  Zorgplan afstemmen op individuele behoeften patiënt Het standaard aanbieden van een (na)zorgplan aan álle patiënten met eierstok- of baarmoederkanker lijkt niet zinvol. Patiënten die actief op zoek zijn naar informatie over hun ziekte kunnen daar baat bij hebben. Echter, bij patiënten die medische informatie liever vermijden kan een (na)zorgplan zelfs leiden tot schadelijke effecten. Dat blijkt uit het proefschrift ‘Survivorship care planning. For women with a gynecological cancer: does information heal or hurt?’ van Belle de Rooij (IKNL, Tilburg University). Volgens de promovenda dienen (na)zorgplannen veel beter afgestemd te worden op de informatiebehoeften van individuele patiënten.  Besluitvorming In nauwe samenwerking met specialisten heeft IKNL dit jaar de richtlijn Wervelmetastasen 2015 vertaald naar heldere beslisbomen. Deze beslisbomen zijn gedigitaliseerd en zullen eind 2019 beschikbaar zijn als beslisondersteuning in Oncoguide. Besluitvorming Besluitvorming Besluitvorming Succes implementatie zorgplannen vooral afhankelijk van patiëntfactoren Het succes van implementatie van persoonlijke zorgplannen (Survivorship Care Plans) in de klinische praktijk bij patiënten met baarmoeder- of eierstokkanker wordt vooral beïnvloed door individuele patiëntfactoren en niet door factoren gerelateerd aan zorgverleners. Het gaat hierbij onder andere om een hogere leeftijd, eierstokkanker en een type D (negatieve en terughoudende) persoonlijkheid. Dat blijkt uit een studie van Belle H. de Rooij (Tilburg University, IKNL) en collega’s. Of alle patiënten met baarmoeder- of eierstokkanker behoefte hebben aan een persoonlijk zorgplan vergt nog nader onderzoek. Bij patiënten met een type D persoonlijkheid kan extra informatie bijvoorbeeld leiden tot meer ongerustheid. Meer onderzoek nodig naar rol van geslacht op carcinogenese & behandeling In de oncologie wordt, in tegenstelling tot andere disciplines, nauwelijks rekening gehouden met biologische verschillen tussen mannen en vrouwen en de invloed van geslachtschromosomen en geslachtshormonen op zowel lokale als systemische determinanten van carcinogenese. Een groep deskundigen die eind 2018 deelnam aan een ESMO-workshop, concludeert dat er meer onderzoek nodig is naar sekseverschillen in de kankerbiologie en meer trials met geslachtsspecifieke doseringsschema’s. Ook is meer onderzoek nodig naar niet-geslachtsgebonden vormen van kanker of subgroepen met significante verschillen in epidemiologie of uitkomsten van behandeling, omdat deze als ‘biologisch verschillend’ worden beschouwd. CAIRO5: studie naar optimale therapie irresectabele levermetastasen Patiënten met dikkedarmkanker en levermetastasen hebben een slechte prognose. Indien chirurgie niet direct mogelijk is, kan geprobeerd worden om met systemische therapie deze metastasen zodanig te verkleinen dat resectie in tweede instantie toch haalbaar is. Welke chemotherapie hierbij het beste werkt, is tot dusver niet bekend. Ook is er internationaal nog geen consensus welke levermetastasen resectabel zijn en welke niet. Joost Huiskens, prof. Cornelis Punt, prof. Thomas van Gulik (AMC Amsterdam) en collega’s geven in een publicatie in BMC Cancer een toelichting op de CAIRO5-studie die antwoord moet gaan geven op deze en andere vragen. Vernieuwd! Besluitvorming in de palliatieve fase De methode Besluitvorming in de palliatieve fase biedt structuur in het maken van afwegingen en zorgt voor transparantie in de besluitvorming voor patiënt, naasten en professionals. In de praktijk is de methode ook handig om te gebruiken tijdens multidisciplinaire besprekingen. De methode wordt aangeboden in een handzame set, klaar voor gebruik in de dagelijkse praktijk. Beslisschijf besluitvorming in de palliatieve fase los verkrijgbaar Sinds begin dit jaar wordt de beslisschijf Besluitvorming in de palliatieve fase los aangeboden. De schijf is onderdeel van de set Besluitvorming in de palliatieve fase, die ontwikkeld is voor zorgverleners in de palliatieve zorg. Deze set is zowel individueel te gebruiken als tijdens besprekingen in het multidisciplinair behandelteam. Richtlijnen IKNL kan multidisciplinaire expertgroepen ondersteunen bij het opstellen en/of onderhouden van oncologische richtlijnen waarin transparantie van besluitvorming centraal staat. Het doel is optimale klinische besluitvorming voor de best passende behandeling voor elke patiënt. Met behulp van gegevens uit de NKR is evaluatie mogelijk van de mate waarin aanbevelingen van de richtlijn worden gevolgd.  Inzet genexpressietest ligt deels buiten indicatiegebied richtlijn borstkanker Genexpressieprofielen worden relatief vaak gebruikt in Nederland om de besluitvorming rond adjuvante chemotherapie te ondersteunen bij patiënten met een vroeg stadium van borstkanker, hoewel dat niet in alle gevallen wordt aanbevolen in oncologische richtlijnen. Dat blijkt uit onderzoek van Kay Schreuder (IKNL) en collega’s. Ook stellen zij vast dat de uitslag van genexpressieprofielen niet altijd wordt nageleefd. Dit duidt op de behoefte aan reproduceerbare en objectieve instrumenten om deze besluitvorming beter te kunnen onderbouwen. Prognostische factoren voor overleving patiënten met slokdarmkanker De overleving van patiënten met slokdarmkanker op middellange en lange termijn is positief geassocieerd met zowel tumorgerelateerde factoren (negatieve lymfeklieren en adenocarcinoomhistologie) als niet-tumorgerelateerde factoren (chirurgie, neo-adjuvante therapie en vrouwelijk geslacht). Die conclusie staat te lezen in een publicatie van Pauline Bus (UMC Utrecht) en collega's in de Journal of Surgical Oncology. Hoewel niet duidelijk is op welke wijze histologie en geslacht de overleving van deze patiënten beïnvloeden, kan kennis van deze factoren relevant zijn bij de klinische besluitvorming. Meerderheid prostaatkankerpatiënten tevreden over online besluitvormingshulp Een meerderheid van de mannen met prostaatkanker die gebruik maken van een online besluitvormingshulp, komen tot een vergelijkbaar besluit in samenspraak met hun behandelend arts als patiënten die een standaard adviesprocedure kregen in het ziekenhuis. Dat blijkt uit onderzoek van Maarten Cuypers (Tilburg University) en collega’s. Dat geldt niet voor alle patiënten: mannen die zich minder comfortabel voelen met online advisering of angst- of depressiesymptomen ervaren, hebben meer begeleiding nodig om tot gedeelde besluitvorming te komen.  SOURCE: Predictiemodel voor uitgezaaide slokdarm- en maagkanker Een internationale groep experts, onder wie artsen en onderzoekers van Amsterdam UMC, UMC Utrecht hebben een predictiemodel ontwikkeld waarmee de prognose van patiënten met uitgezaaide slokdarm- en maagkanker kan worden ingeschat. Het model heeft de naam SOURCE en is ontwikkeld met gegevens uit de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). SOURCE biedt gepersonaliseerd inzicht in de prognose van patiënten en kan bijdragen aan het bevorderen van gedeelde besluitvorming tussen behandeld arts en patiënt.